در نام و نشان کتب شعر (ارغنون - مهدی اخوان ثالث) / ارمغان بهداروند



مهدی اخوان ثالث اولین مجموعه­ ی خود را در سال 1325 به نام ارغنون منتشر کرد که در برگیرنده­ ی اشعاری از قبیل غزل، قصیده، رباعی، قطعه و ... بود. «ارغنون تجربه­ ی اول اخوان در شاعری است. بسیاری از شعرهایی که در چاپ اول این مجموعه آمده بود از قوت هنری برخوردار نبودند. از همین رو در چاپ­ های بعد از سال 1330 اخوان برخی از شعرهای این مجموعه را حذف کرد و بعضی شعرهای تازه سروده­ ی سال­ های بعد از سال 1330 بود را در این دفتر آورده است. ارغنونی که اکنون در دسترس است مجموعاً شامل 154 قطعه­ ی شعر است یعنی 85 غزل، 13 قصیده، 42 قطعه، 7 رباعی، 5 مثنوی و 2 ترکیب بند.1

اخوان ثالث اگر چه با انتشار ارغنون دستمای ه­ی نه چندانی را به نمایش گذاشت اما تسلط او بر قوالب کهن ادب فارسی از جمله «قصیده» و اشراف او بر ریزه­کاری­ های شعر گذشته­ ی فارسی قابل توجه بود. در واقع به نظر می­ رسد اخوان ثالث خواسته یا ناخواسته در پی احیای سنت های ادبی بوده است و در این راه حتی با تقلید از شیوه­ های شاعران کهن، سعی داشته است، اهتمام خود را در این عرصه به نمایش بگذارد. «در واقع هنر اخوان در  اول شعری زمانی به اوج می­ رسد که شعر او تلفیقی از تقلید و ابداع است. چه در زبان و جه در معانی همواره اخوان اسیر گذشتگان نمی­ شود بلکه از آنان به عنوان کمک، راهنما می­ گیرد. بنابراین در همان شعرهای کلاسیک، احساس و اندیشه­ ی خود شاعر را نیز می­بینیم.»2  وجه تسمیه­ ی این دفتر به عنوان ارغنون شاید بیشتر از هر چیز دیگر ناشی از آشنایی بسیار اخوان با موسیقی بود و استفاده از این نام در اوضاع آغازین روزگار شعر اخوان ثالث نیز که روزگار نوستالوژیکی نیز بوده است چندان بیراهه نبوده است آن چنان که این تاثیر  در بسیاری از آثار اخوان چه در نام و چه در استفاده از سازها و دستگاه­ های موسیقی نیز به چشم می­ خورد.

 

تسلی و سلام                                              

دیدی دلا که یار نیامد

گرد آمد و سوار نیامد

بگداخت شمع و سوخت سراپای

و آن صبح زرنگار نیامد

آراستیم خانه و خوان را

وآن ضیف نامدار نیامد

دل را و شوق را و توان را

غم خورد و غمسار نیامد3

...

منابع و ماخذ

  1. محمدی آمل، محمد رضا، آواز چگور، نشر ثالث. سال1377. ص 99
  2. همان. ص102
  3. اخوان ثالث، مهدی، ارغنون، مشهد، انجیر، 1325، ص 14



در تلگرام به اشتراک بگذارید
ارسال کننده مقاله : ارمغان بهداروند
دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.