به‌علاوه نقد

 دید و دریافت‌ها از بینش و نگرش‌های حسن ریاضی (ایلدیریم) / آیدین ریاضی
دید و دریافت­‌ها از بینش­ و ­نگرش­‌های حسن ریاضی (ایلدیریم) به بهانه سوم بهمن، زادروز ایشان حسن ریاضی (ایلدیریم) انسانی چند ساحتی در دنیای امروزی بود و صاحب­نظر در ابعاد مختلف هنری و فرهنگی. به واقع خلاصه کردن دیدگاه­های او پیرامون مسائل بنیادی در چندین ...
 افسانه‌ی نیما؛ مانیفست شعر نو / رحمت‌اله رسولی‌مقدم
آغاز قرن ۱۴ هجری شمسی، آغاز دوران جدید شعر فارسی بود. این تصادف لفظی، یک وقوع ناگهانی و صاعقه‌وار نبود، آن‌چنان‌که تغییر، یک فرایند آنی و یک‌باره نیست. تغییرات بعد از احساس نیاز به تغییر و طی یک روند فرسایشی و بازسازشی به‌وقوع می‌پیوندند. اگر تغییرات مقارن با ...
 گریز از مرکز / رحمت‌اله رسولی‌مقدم
وقتی ردیف و قافیه و قافیه‌اندیشی، مرکزگرایی محسوب می‌شوند، هنر شعر در ایجاد تناسب بین محتوا و موسیقی، بین عبارت و زنگ کلام، از طریق پرداخت مناسب، منجر به یک توازن می‌شود. توازنی که مثل راه رفتن ما روی کره‌ی زمین است. ما برای برداشتن هر گام، نیرویی به اندازه‌ی نیروی ...
 خودتان شگرد بسازید / روح‌الله احمدی
اگر یادتان باشد، در یادداشت «با کلمات بازی کنیم» گفتیم که بازی‌های کلامی و زبانی انواع گسترده‌ای دارد که برای بعضی از آن‌ها اسم هم گذاشته‌اند. باز هم اگر یادتان باشد، قرار گذاشتیم که در آینده دربارۀ انواع بازی‌های زبانی بیشتر صحبت کنیم. بسیار خوب، الان همان ...
 تنازع بقا؛ نزاع انتزاعی / رحمت‌اله رسولی‌مقدم
  •  تنازع بقا عبارت از قبول وجود یک کشمکش دائم میان موجودات زنده می‌باشد که به انتخاب انسب منجر می‌گردد. نظر کلی درباب تغییر شکل موجودات روی دو اصل بزرگ «تنازع بقا» و «انتخاب انسب » قرار دارد و خلاصه این است که افراد یک خانواده از همه حیث با هم مساوی ...
 متکلف وحده؛ متکلم مع‌الغیر / رحمت‌اله رسولی‌مقدم
  جهانِ کلمات، واقعا جهان سحرآمیزی‌ست. سخن زیبا و جان کلام را می‌توان شکافت و زیر انگشت‌های تشریح قرار داد، تا مثل یک زیست‌شناس، جزئیات هندسی و زیستی‌ و چرایی و چگونگی‌اش را تا حدودی فهمید. بدیهی‌ست که صورت زیبا، حاصل تجمیع و تناسب جزئیات و ...
 از مسیر لذت ببریم / احسان حسینی‌نسب
برای بعضی از مخاطبان آنچه که در ادبیات فارسی «متنیت» دارد، شاهنامه همیشه هم آخرش خوش نیست، بلکه خوشی خودِ شاهنامه است. بعضی از شیفتگان زبان‌فارسی که مخاطبان متنِ ادبی [ادبیات] هستند، به‌جای آنکه محتوا و جان‌مایه اثر را مقدمِ بر فرم اثر بدانند، مصالح و مواد ...
 هنجارشکنی های دستوری در شعر، با نگاهی به اشعار سهراب سپهری / انسیه موسویان
یکی از عناصر مهمی که در تعریف شعر به آن اشاره شده است «زبان» است. دکتر شفیعی کدکنی در کتاب ارزشمند «ادوار شعر فارسی» می نویسد: «شعر حادثه ای است که در زبان روی می‌دهد و در حقیقت، شاعر با شعر خود عملی در زبان انجام می‌دهد که خواننده میان زبان شعری او و زبان ...
 دانستن مقدمات شاعری / مجتبا صادقی
مثل داشتن تصدیق رانندگی یا مجوز کسب می‌ماند، حتا در عمل، از آن هم مهم‌تر است، چه هر پیشه‌ای بخواهی راه‌ بیندازی و هر ماشینی بخواهی برانی، می‌توانی بدون مجوز و تصدیق هم انجام بدهی، ولی این‌جا تا ندانی و نیاموخته باشی، نمی‌توانی فرمان را به دست بگیری، پس، لزوم ...
 اصالت و اجبار / ابراهیم اسماعیلی اراضی
مهم‌ترین جانمایه‌ای که هر هنرمندی در آغاز فرآیند آفریدن به آن نیاز دارد، «انگیزه‌ی اصیل» است. این جمله‌ی قطعی و القایی و بیانیه‌وار یعنی چه!؟ یعنی این که هنرمند در هر سطحی از مهارت و تجربه و دانش و سایر ظرفیت‌های هنری که باشد، تا وقتی نیازی درونی، او را به ...
 معنای هنر / محمدجواد آسمان
برای تعریف دقیق «آفرینش ادبی» که در حقیقت یکی از انواع «آفرینش‌های هنری»ست، باید پیش از هر چیز به اجزای این ترکیب اضافی نگریست. هرچند آفرینش یا خلق، اساس کار هنری‌ست، ولی باید در نظر داشت که آفرینشِ هنری بدواً «از دلِ هیچ»[1] پدید نمی‌آید. به بیانِ دیگر، ...
 فرض کنید که برای شاعری دیر به دنیا آمده‌ایم! / یزدان سلحشور
احتمالاً هیچ کاری در این زمانه دشوارتر از شاعری نیست در روزگاری که مرز میان شعر و ناشعر شدیداً مخدوش شده است. شبکه‌های اجتماعی، پُرند از جملات و بندهایی که زیر هم نوشته می‌شوند و پانویسانِ این متون، آن‌ها را قابل قیاس با شاهکارهای ادبی می‌خوانند و نگارندگانِ جملات ...
 ماهیت و ساختار شعر / محمد مستقیمی
قرن‌هاست كه ذهن منتقدان عرصه‌ي‌ ادبيات درگير است كه تعريف جامعي از شعر ارائه دهند و هنوز كه هنوز است اين توفيق دست نيافتني مي‌نمايد. من بنا ندارم كه به تعريف شعر برسم بلكه بر آن سرم كه به ساختار و ماهيًت آن بپردازم چرا كه روشن شدن اين دو مقوله اگر چه تعريفي از شعر را به ...
 شاعری طبعِ روان می‌خواهد.... / لیلا کردبچه
اینکه سرودن یک شعر به‌مثابۀ خلق یک اثر هنری، برخلاف خلق اثر هنری در سایر شیوه‌های هنری، نیاز به هیچ وسیلۀ گرانقیمتی ندارد و حتی می‌تواند از نوشتن و کاغذ و قلم نیز بی‌نیاز باشد، این تصور را ایجاد کرده که خلق اثر به‌واسطۀ کلمات، به همان میزان که کم‌هزینه است، ساده ...
 جای خالی امروز در شعر / فریبا یوسفی
شعر امروز به هرحال روی در تازه شدن و هماهنگ ساختن خود با ویژگی‌های زیست امروز دارد. پیداست که می‌خواهد خود را با زمانه تطبیق دهد و از تکرارها روی بگرداند. اساسا شاعر از تکرار گریزان است و همواره در تمام مظاهر زیستن در پی یافتن یا آفریدنِ دست‌نایافته‌ترین فضاها و ...
 نکات ضروری / ضیاءالدین خالقی
1 آنچه را که من در این مدت دو سه ساله از نوعِ اشعار رسیده به پایگاه نقد شعر دستگیرم شده است، قابل بیان در دو سه مقاله نیست. از این رو، تنها به نکات منفی این اشعار ارسالی اشاره میکنم، تا این متن بیشتر هشداردهنده و آموزشی باشد. بسیاری از شاعران در اشعار ارسالی‌شان دستور زبان ...
 طنز و شگردهای طنزپردازی / روح‌الله احمدی
ما ایرانی‌ها خودمان را مردمان شوخ‌طبعی می‌دانیم و گاهی سعی می‌کنیم این شوخ‌طبعی را حتی در گفت‌وگوهای روزمره نیز حفظ کنیم. شوخ‌طبعی به‌عنوان یک شیوۀ ادبی، هنری مکتوب است که انواع مختلفی دارد و ترکیبی از خنده، انتقاد، کنایه و مسائل غیرجدی است. اگر عناصر ...
 دو تصور رایج اما غلط در خصوص شعر / امیرعلی سلیمانی
هنوز یک‌سال نشده که افتخار همکاری با پایگاه نقد شعر را در مقام منتقد دارم، اما پرونده‌ام را که نگاه می‌کنم بیش از یکصد و سی یادداشت برای شعر دوستان شاعرم نوشته‌ام، این یعنی هر سه روز یک نقد، باور کنید این میزان ممارست و پشتکار آن هم از کسی مثل من بسیار بعید است، من ...
 آیا شبکه‌های اجتماعی به سود شاعران جوان است یا به ضررشان؟ / آرش شفاعی
امروز پیشرفت در وسایل ارتباطی به حدی رسیده است که دیگر کمتر فردی از مردم جامعه، در شبکه‌های اجتماعی اینترنت پایه یا در پیام رسان‌های اجتماعی عضویت نداشته باشند. شاعران جوان نیز مانند بسیاری از هم‌سالان و هم‌نسلان خود در این شبکه‌ها عضویت دارند و سعی دارند از ...
 نرو سمیه... ترانه ای به مثابه هنر یا سرگرمی؟ / احمد امیرخلیلی
نوشتن مقاله­‌ای در مورد اتفاقات و مسیر گونه‌ای ادبی که خود سابقه چندانی ندارد و هنوز بزرگان ادبیات بصورت جدی مورد آن چیزی نگفته‌اند و ننوشته‌اند کاری عبث است. عبث بودن به معنای آنکه وقتی مرجع و رفرنس ادبی معتبری وجود ندارد که بتوان به آن استناد کرد سطرهای یک مقاله ...