خواندن وخواندن ؛ نوشتن و نوشتن




عنوان مجموعه اشعار : عاشقانه
شاعر : کبری قیاسوند


عنوان شعر اول : عاشقانه
عاشقانه دل به تو دادم
وتو چه آسان دل از من بردی
نگاهم بی فروغ است
تنم بیدی خمیده ست
روانم چون علف خشکیده، ناپیداست لبخندم
نفس حبس است در سینه، سکوتم در برت پیداست
تنم چون نال و کارم زار و شمعی در وجود من
چنان می سوزد و پروانه می سوزاند چه بی پروا
نگاهی کن، چه می بینی، تنی بشکسته چون یک چنگ
و آوای آدم و حوا، درونی سوخته، دلداده ای عاشق
وآوای نی نالان مولانا، شنیدی جان من مولا
دلم در بند گیسویت، چنان بی تاب ابرویت که هر آدینه می مویم
همه دانند مجنونم، نمی دانند لیلی کیست
دلم زخمی ست، چشم بارانی، آبرویی نیست
بیا شیرین که از فرهاد در این دهر
جز یک آه باقی ماند و دیگر هیچ


عنوان شعر دوم : دوستت دارم
بی قاعده، بی اصول
با صادقانه ترین واژه ها
حرف دلم به توست
هستم ز هست توست
ای بود و حاصلم
دوستت دارم...بیا

عنوان شعر سوم : بی برگی
خسته ام
خسته تر از برگی که می افتد به روی سینه ی پاییز
خسته تر از سایبان سرد شب های زمستان خیز
بی تو من شبگرد تنهای فرو افتاده در کاریز
ای بهار آرزوهای کبودم، سر برآور از ورای ابر خاطرخیز
دامنت بگشا، دمی بنشین، چه کردی با دلم در خاطری یکریز
نقد این شعر از : انسیه موسویان
خانم كبري قياسوند عزيز كه سه شعر ارسال كرده ايد، در پيام خود نوشته ايد كه ذوق و قريحه ي سرودن داريد اما با وزن و اصول نوشتن شعر آشنايي نداريد. قبل از اين كه سراغ شعرهاي شما بروم، در زمينه ي مشكلي كه مطرح كرده ايد توجه شما را به اين نكات جلب مي كنم:
براي آشنايي با وزن دو شيوه وجود دارد؛ در روش نخست شما مي توانيد به طريق «سماعي» يا «شنيداري» وزن را بياموزيد. در اين شيوه شما بايد شعر زياد بخوانيد و زياد حفظ كنيد. شعرهاي خوب از شاعران مطرح. خواندن و حفظ كردن فراوان شعر، به شما كمك مي كند تا ذهنتان با وزن خو بگيرد و ريتم و موسيقي در گوشتان بنشيند. آن وقت هنگامي كه خودتان هم شعري مي نويسيد آن را با صداي بلند بخوانيد تا ببينيد موزون هست يا خير. اين شيوه خوب و كاربردي ست اما براي آشنايي اصولي تر و دقيق تر با وزن، مي توانيد قواعد عروض را بياموزيد و شعرهاي خودتان را «تقطيع» كنيد تا به اشكالات آن پي ببريد. اين قواعد در برخي كتاب ها به زبان ساده و كاربردي نوشته شده و در دسترس است. به عنوان مثال مي توانم به كتاب «روزنه» اثر شاعر و پژوهشگر ارجمند آقاي محمد كاظم كاظمي اشاره كنم كه در فصلي مفصل و كامل به آموزش وزن و شيوه ي تقطيع پرداخته است. هم چنين كتاب «عروض و قافيه» دكتر محمد تقي وحيديان كاميار كه سال هاي پيش در دبيرستان ها تدريس مي شد، نمونه ي خوبي در اين موضوع است.
و اما شعرهاي ارسالي شما؛ هر سه شعر در قالب نيمايي سروده شده اند. نمي دانم تا چه اندازه با قالب هاي مختلف شعر آشنايي داريد. در هر صورت شما هر قالبي را كه براي سرودن انتخاب كنيد( قالب هاي كهن يا جديد) بايد اصول و قواعد آن قالب را رعايت كنيد. خوب است بدانيد كه در قالب هاي كهن مثل غزل، قصيده، مثنوي و ... اندازه ي مصراع ها با هم برابر و رعايت قافيه الزامي است، درشعر نيمايي بر خلاف شعر كهن، رعايت قافيه الزامي نيست بلكه قافيه امكاني است در اختيار شاعر كه در هر بخش از شعر كه لازم بداند، به كار مي برد. شعر نيمايي به لحاظ وزن هم با شعر كهن تفاوت دارد. در قالب هاي قديم غالباً طول مصراع هاي هر قالب با هم مساوي است. اين در حالي ست كه در قالب نيمايي طول مصراع ها كوتاه و بلند مي شود.
برگرديم به شعرهاي شما. شما تلاش كرده ايد شعر نيمايي بنويسيد و تا حدودي موفق هم بوده ايد. اما به لحاظ رعايت وزن و قافيه و مصراع بندي اشكالات زيادي در اين سه شعر مشاهده مي شود. در 4 سطر آخر شعر نخست وزن به هم ريخته است. سطر پاياني شعر دوم نيز اشكال وزني دارد. شعر سوم خوشبختانه وزن درستي دارد اما مصراع بندي آن اشتباه است. به علاوه در شعر آخر بيت پشت سر هم و همقافيه داريم كه مشخص نيست بر طبق قاعده ي كدام قالب به اين شكل از قافيه استفاده كرده ايد. دو كلمه ي «كاريز» و «يكريز» هم در اين شعر معناي روشن و مشخصي ندارند و به نظر مي رسد فقط براي قافيه شدن در اين شعر قرار گرفته اند.
نكته ي بعدي اين است كه اين شعرها فقط قالب جديد دارند اما نوع سخنان، واژگان و نحو بيان آنها كهنه و قديمي است. امروزه ما نمي گوييم: دلم در بند گيسويت/ يا هر آدينه مي مويم/ يا بشكسته و اندر را به اين صورت به كار نمي بريم.
دوست عزيز بهترين كاري كه در حال حاضر بايد بكنيد خواندن وخواندن و نوشتن و نوشتن براي كسب مهارت و تجربه ي بيشتر است. با آرزوي روزهايي سبز و پربار.

منتقد : انسیه موسویان

متولد اول مرداد 1355 در مشهد كارشناس زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه فردوسي مشهد كارشناس ارشد زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه علامه طباطبائي شاغل در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با سمت کارشناس مسئول ادبیات کودکان و نوجوانان از سال 1374 تا کنون



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.