رعايت چهارچوب و اصول اوليه




عنوان مجموعه اشعار : بهانه تو
شاعر : فاطمه فردوسی خادم


عنوان شعر اول : دل واپسی
نمی دانم که این ،
عشق است یا عادت
من این احساس را
کاندر نبود و بودنت دارم
ز بود تو بسی شادم
و لیکن بیشتر غمگین
چو ساعت می شمارم من دقایق را
وکسرش می کنم زان لحظه
که با یک واژه خواهی رفت

و اما در نبود تو
چو ساعت می شمارم من دقایق را
و کسرش می کنم زان لحظه که
ای دوست
سلامم می کنی ، آری

چه شیرین است این صبر و
چه این دل واپسی هایم
همه این عشق ، همه این شور
همه این آرزوی دور
ز تو دارم ، زتو دارم.

عنوان شعر دوم : _
_

عنوان شعر سوم : _
_
نقد این شعر از : انسیه موسویان
شعر «دلواپسي» از فاطمه فردوسي را خواندم. اين شعر در قالب نيمايي سروده شده است. دو نقد قبلي بر شعرهاي خانم فردسي را مطالعه كردم. شعرهاي قبلي ايشان مثنوي و غزل هستند. به درستي نمي دانم طي يك سالي كه از آغاز شاعري ايشان گذشته، در چه حوزه اي مطالعه داشته اند و با شعر كدام شاعران آشنايي دارند. به هر صورت در نقدهاي قبلي توصيه هاي دقيق و مناسبي مطرح شده. آقاي شفاعي از ايشان خواسته تا شعر شاعران معاصر را بيشتر مطالعه كنند و نامه هاي نيما را بخوانند تا با ضرورت هاي شاعران امروز براي سرودن آشنا شوند. خانم جعفري آذرماني نيز با اشاره به نگرش سنتي شاعر ، او را از سنتي انديشيدن برحذر داشته است.
شعر دلواپسي را كه خواندم به نظرم رسيد اين شاعر تلاش كرده تا به اين توصيه ها عمل كند و به همين دليل به سراغ شعر نيمايي رفته است. البته شعر نشان مي دهد كه هنوز مطالعه، تجربه و زمينه ي لازم براي رفتن به سراغ شعر نيمايي را ندارند؛ ضمن اين كه منظور منتقدان محترم در نقدهاي قبلي، صرفاً انتخاب قالب جديد نبوده. قالب، يك ظرف است كه مي توان در آن ظرف حرف هاي تازه ريخت و در هر قالبي (چه كلاسيك چه نو) مي توان نگرش تازه داشت. آنچه منتقدان گرامي در نظر داشته اند، نوع نگاه به موضوعات، انتخاب سوژه هاي ملموس و مربوط به زندگي امروز و در نهايت به كارگيري زبان، واژگان و لحن امروزي و تازه بوده است. ( البته كه اين موضوع با تجربه كردن قالب هاي جديد هيچ گونه منافاتي ندارد. ) براي رسيدن به اين مرحله، مطالعه ي بسيار و مستمر شعر معاصر و تمرين و ممارست فراوان در زمينه ي سرودن ضروري است.
حال به سراغ شعر ارسالي مي رويم. در مورد اين شعر ذكر دو نكته ي مهم را لازم مي دانم:
1- همان نكته اي كه درباره ي شعرهاي قبلي ايشان گفته شده، پيرامون اين شعر هم صدق مي كند. اين شعر با وجود قالب جديد آن، از نگرش به شدت سنتي رنج مي برد و زبان و واژگان و نحو بيان شعر نيز كهن است و با فضا و حال و هواي شعر امروز بسيار فاصله دارد.
2- شعر به لحاظ سطر بندي و وزن ايرادهاي فراواني دارد. ما در انتخاب قالب براي سرودن آزاديم اما هر قالبي را كه انتخاب كنيم بايد چهارچوب و اصول اوليه ي آن را بدانيم و رعايت كنيم. قالب نيمايي به لحاظ وزن و قافيه، از اصول خاصي پيروي مي كند؛ در اين قالب مصراع ها به ضرورت وزن، كوتاه و بلند مي شوند و شاعر هرجا كه احساس نياز كند مي تواند از قافيه بهره بگيرد. ضمن اين كه سطربندي شعر نيمايي ( ابتدا و انتهاي مصراع ها) نيز قواعد خاصي دارد. در اين خصوص توصيه مي كنم خانم فردوسي كتاب ارزشمند «روزنه» اثر شاعر و پژوهشگر ارجمند آقاي محمدكاظم كاظمي را مطالعه كنند. در فصل "قالب هاي شعر" اين كتاب، اين موارد به زبان ساده و روشن و به شكلي كاربردي بيان شده است.
براي اين شاعر گرامي آرزوي شكوفايي و پويايي بيشتر در سايه تمرين و مطالعه ي مستمر دارم.

منتقد : انسیه موسویان

متولد اول مرداد 1355 در مشهد كارشناس زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه فردوسي مشهد كارشناس ارشد زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه علامه طباطبائي شاغل در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با سمت کارشناس مسئول ادبیات کودکان و نوجوانان از سال 1374 تا کنون



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.