درگیر گذشته و در امروز




عنوان مجموعه اشعار : دوبیتی
شاعر : هادی قربانی


عنوان شعر اول : اول
الا ای بخت ! بنیادت خراب است
به ما چون می رسی میل ات به خواب است

رها کن ناکسان را همنشینی
دمی با بی کسان بنشین ثواب است


عنوان شعر دوم : دوم
شکایتنامه هارادسته کردیم
میان پاکتی سربسته کردیم

نشستیم ونشستیم ونشستیم
افق را باتماشا خسته کردیم


عنوان شعر سوم : سوم
میان برکه عکس ماه افتاد

صدای چکّ وچک درچاه افتاد


نسیمی جار زد در پیچ کوچه :

نمایشگاه باران راه افتاد
نقد این شعر از : حسین جلال‌پور
سه دوبیتی از شما داریم و همین‌ها به‌تنهایی حکایت از این دارند که ذهنی دارید درگیرِ گذشته و آمده به امروز. دوبیتیِ اوّل‌تان با حرفِ ندای «اَلا» آغاز می‌شود؛ حرفی که امروز دیگر در زبانِ فارسیِ معیار کاربردی ندارد. و بلافاصله پس از آن «بخت» را منادا قرار داده‌اید و به این شیوه او (بخت) را مسبّب خرابی‌ها دانسته‌اید. این باوری قدمایی‌ست و پیداست شما آن را از سنّتِ شعرِ فارسی گرفته‌اید. یا هم‌چنین واژه‌ی «دمی» را در شعر آورده‌اید به‌معنیِ لحظه‌ای که بازهم از گذشته آن را آورده‌اید. در کنارِ این گونه‌ی برداشت‌ها از زمانه و این بیانِ کاملاً سنّتی بیتی نظیرِ «نشستیم و نشستیم و نشستیم / افق را با تماشا خسته کردیم» یا «صدای چکّ و چک در چاه افتاد» را دارید که بیانی کاملاً نو و امروزی‌ست با تصویر‌سازی‌ای درخورِ اعتنا.
نکته‌ای که باید برگردم و به آن اشاره کنم، چون به شعرتان ممکن است در آینده هم آسیب برساند، نوع استفاده از واژه‌ی «ثواب» است. نوشته‌اید «دمی با بی‌کسان بنشین ثواب است». به‌نظرم می‌رسد منظورتان این بوده که دمی با بی‌کسان بنشین ثواب دارد! اگر این باشد اشتباه است و در غیر این صورت «ثواب» را اگر به «صواب: صحیح، درست» تغییر بدهید معنیِ روشن‌تری خواهید داشت. نکته‌ی دیگر استفاده از «میان» در دوبیتیِ خوبِ دوم است:
شکایت‌نامه‌ها را دسته کردیم
میانِ پاکتی سربسته کردیم

میان غالباً در مواقعی به‌کار می‌رود که فضای بینِ دو چیز یا شیء را در نظر داشته باشیم. اگر مصراع بشود درونِ پاکتی سربسته کردیم بهتر است. امّا میان در دوبیتیِ سوم شبیهِ میان در دوبیتیِ دوم نیست، زیرا عملی اضافه را هم نشان می‌دهد. عمل اضافه‌اش این است که در این‌جا میانْ غیر از دورن، وسطِ برکه را هم نشان می دهد؛ کاری که ار دست درون به‌تنهایی ساخته نبوده‌ است. هرچند می‌توان انگشت نهاد و ایراد گرفت و گفت در دوبیتی‌ای که در پایانش باران می‌آید و قاعدتاً باید آسمانِ ابری‌ای در شعر داشته باشیم چگونه عکسِ ماه در برکه می‌افتد؛ چگونه شب مهتابی‌ست؟

منتقد : حسین جلال‌پور

متولد ۱۳۵۵ در گناوه شاعر



دیدگاه ها - ۱
هادی قربانی » دوشنبه 16 بهمن 1396
سلام لطف کردید, وقت گذاشتید.

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.