شعر آييني با نگاهي ديگر




عنوان مجموعه اشعار : تجربه های آیینی 2
شاعر : زهرا علیپور


عنوان شعر اول : نشانه
نور حضورت آینه ی کردگار شد
با تو ستون عرش خدا استوار شد

باغ زمین به چنگ خزان بود پیش از آن
اما به لطف رؤیت رویت بهار شد

مروه صفا گرفت به یمن قدوم تو
زمزم به لطف کوثر تو خوش گوار شد

از آسمان رسیدی و -با یک گل از بهشت-
هر چار فصل خانه ی مولا بهار شد

بر صفحه ی سفید دل همسرت علی
نقش نگاه توست که تنها نگار شد

صبر جمیل و جلوه‌ی ایثار و حسن تو
در زینب و حسین و حسن آشکار شد

آنقدر بغض تاول دستت ادامه یافت
تا آسیاب از نفس افتاد و زار شد

با کیسه ای ز نان تنور تو شب به شب
در کوچه های شهر علی رهسپار شد

سوگند می خوریم که لولاک شان تو
تنها دلیل گردش لیل و نهار شد

عمر تو خواست حق امامت ادا شود
هجده نفس برای ولایت نثار شد

(اي بی نشانه اي كه خدارا نشانه اي)
در خاک راز مدفن تو ماندگارشد

عنوان شعر دوم : احسان
اگر قبول كنی يا برانی از در خويش
مرا هميشه ببينی غلام و نوکر خويش

كسي كه شاه وگدا را به جود ميخواند
نشدكه از سراحسان براند ازدرخويش

به ريگ سفت بيابان قدم گذاشته ام
به دعوت تو ولی باتمام باور خويش

زمان هجرتتان از مدينه ميگفتند
تمام مسئله ها را بگو به خواهر خويش

توعالمي به تمام علوم درعالم
جهان نديده شبيه تو را برابر خويش

چه می شود اگر از روی لطف ای مولا
مرا قبول نمایی به جای قنبر خویش

به لطف اینکه خراسانی ام وَ خادم تو
مرا به روز قیامت بگیر در بر خویش

عنوان شعر سوم : خوب و بد

رئوف هستی و زوّار خوب یا بد تو
رسیده اند به مهمانسرای مشهد تو

به دست اینهمه سائل سپرده عشق تو را
سرآمد است در احسان ، خدایِ سرمد تو

فقط تو را ز تو میخواهد ای کرامت محض
دلی که هست بدهکارِ لطف بی حد تو

در ازدحام حرم مثل طفل گمشده ای
دوید خاطر من سمت خاک مرقد تو

رواق منظر طبع غزلسرای من است
که هر نفس شده محتاجِ رفت و آمد تو

آهای زائرِ بیدل خوشا بر احوالت
رسیده مادر سادات در خوشامد تو
نقد این شعر از : انسیه موسویان
دوست گرامي، زهرا علي پور، سه غزل آييني فرستاده است. هر سه غزل به لحاظ چهارچوب اوليه و رعايت ساختار غزل و عناصر اوليه، سالم و خالي از اشكال اند و نشان از طبع روان و موزون اين دوست خوش ذوق دارند. شاعر به خوبي با آرايه هاي ادبي و كاركرد آنها، رعايت تناسب ها و تضادها و مراعات نظيرها در غزل آشنايي دارد. اين نكته را مي توان از ابياتي دريافت كه در آن ها به خوبي از صنايع شعري بهره گرفته است. به عنوان مثال جناس ميان دو واژه ي رؤيت / رويت در بيتي از غزل نخست و يا ايهام تناسبي كه از كنار هم قرار گرفتن "صفا و مروه" در اين بيت ايجاد شده است:
مروه صفا گرفت به یمن قدوم تو
زمزم به لطف کوثر تو خوش گوار شد...
و نمونه هاي ديگر ...
همان گونه كه شاعر خود نيز اشاره كرده، سه غزل ارسالي او جزو تجربه هاي آييني هستند. خوب است در خصوص شعرهاي آييني، توجه اين دوست گرانقدر را به نكته اي جلب كنم.
در هر سه شعر شاعر به توصيف فضايل يكي از پيشوايان ديني و يا ائمه ي اطهار پرداخته و احساس و ارادت خود را به او نشان داده است، براي نشان دادن اين ارادت و توصيف سجايا و فضايل آن عزيز، از هنرهاي شاعرانه و آرايه ها نيز كمك گرفته و همان گونه كه گفتيم، موفق هم بوده است، نمونه هاي بي شمار ديگري از سروده هاي ساير شاعران قديم و يا هم روزگار خود را سراغ داريم كه شبيه همين شعرها هستند و شايد به لحاظ بار شاعرانگي و زيبايي هاي ادبي، جلوتر نيز باشند. اما پرسشي كه خوب است دوست شاعرمان از خود بپرسد اين است كه: آيا رسالت شعر آييني همين جا به پايان مي رسد؟ شعر من چه چيزي به اين عرصه ي گسترده و ارزشمند افزوده است؟
شعرهاي آييني را مي توان به دو دسته تقسيم كرد؛ دسته ي نخست آن ها كه صرفاً به توصيف و ذكر فضايل بزرگان و يا شرح شاعرانه ي وقايع ديني مي پردازند و يا بيانگر حس و حال و ارادت شاعر به اين بزرگواران هستند. اين گروه از شعرها به لحاظ عاطفي بسيار تآثيرگذارند. دسته ي دوم اما آن شعرهايي هستند كه بيان احساس صرف نيستند بلكه شاعر به بهانه ي يادكرد يك واقعه ي ديني يا ذكر اوصاف و شخصيت يكي از پيشوايان، انديشه و فكر خود را بيان مي كند، و يا ميان اتفاقات تاريخي گذشته با وقايع دنياي امروز، پيوندي برقرار مي كند و اين گونه انديشه ي مخاطب را به چالش مي كشد. پيداست كه سرودن اين گونه شعرها بسيار دشوارتر است. گرچه سروده هاي گروه اول بسيار زيبا و تاثيرگذارند اما به نظر مي رسد دسته ي دوم به رسالت شعرهاي آييني نزديك ترند. به عنوان مثال منظومه ي بلند خط خون اثر سيد علي موسوي گرمارودي، يكي از شعرهاي آييني گروه دوم است. نمونه هاي ديگري از اين دست را نيز مي توان در شعر شاعران قديم و معاصر يافت. اگر قصد داريد همچنان در عرصه ي ارزشمند و گسترده ي شعر آييني، قلم بزنيد، خوب است تلاش كنيد كه شعرهايتان به دسته ي دوم نزديك تر شود.
در انتظار خواندن سروده هاي تازه ي شما دوست خوش ذوق و با استعداد هستيم.

منتقد : انسیه موسویان

متولد اول مرداد 1355 در مشهد كارشناس زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه فردوسي مشهد كارشناس ارشد زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه علامه طباطبائي شاغل در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با سمت کارشناس مسئول ادبیات کودکان و نوجوانان از سال 1374 تا کنون



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.