اصول قافیه و وزن را بیاموزید و تمرین کنید




عنوان مجموعه اشعار : شاخه های شکسته دو
شاعر : مجتبی امینی خوزانی


عنوان شعر اول : طعم جوانی
ای گل بچشان بر لب من طعم جوانی
آتش بکشان خرمن فرتوت
بیدار نما در پس این خواب زمستان
با نغمه زیبای بهاری
خشکید ز بی آبی گلستان
رنگ از رخ گلزار پریده
آبی برسان ابر بهاری


عنوان شعر دوم : بهار
بهار می وزد به شاخه امید من چه خوب
من جوانه می زنم شکوفه می دهم چه خوب
تازیانه های سوز برف ها تمام می شود چه خوب
من خدای را از دریچه دگر نگاه می کنم چه خوب
بهار می وزد خدای من
چه می شود چه خوب

عنوان شعر سوم : ریا
بسکه نیرنگ و ریا در کار است
خشک شد چشمه از آن بالا دست
مردم شهر بفکر خود و خویش
مردم ده همه پژمرده و ریش
نه مرامی نه صفا در دل هست
همه در فکر که خدا آیا هست
بسکه نیرنگ و ریا در کار است
خشک شد چشمه از آن بالا دست
نقد این شعر از : آرش شفاعی
شاعری که تصمیم می گیرد در قالب های آشنای شعر کلاسیک، شعر بگوید خود را در معرض آزمونی سخت قرار داده است. او با این انتخاب به سرعت خود را در برابر مخاطبانش خلع سلاح می کند. وقتی شاعری می خواهد شعری بگوید که موزون است و مقفی، یعنی هم به اسلوب های رعایت وزن عروضی آشناست و هم علم قافیه را می داند. اگر شاعر، به این آگاهی های لازم واساسی در شعر کلاسیک اشراف کامل نداشته باشد، به سرعت مخاطبان متوجه این نقص در شعر می شوند. مخاطب حرفه ای و دقیق شعر وقتی متوجه شود شاعری نه به وزن و نه به قافیه آشنایی ندارد، شعر را به کناری می گذارد و حتی اگر شعر حاوی نکات و اندرزهایی باشد یا زیبایی هایی داشته باشد، نمی تواند مخاطب را با خود همراه کند. به همین دلیل برای اینکه مخاطب را به دنبال بکشانیم و او را برای خواندن شعرمان مجاب کنیم، هیچ چاره ای نداریم جز اینکه سختی های فراگیری وزن و قافیه را به جان بخریم. اصولاً شاعر کلاسیک سرا تا زمانی که این اصول اولیه را به صورت دقیق و درست نیاموزد بهتر است کمتر دست به قلم ببرد. بهتر است نخست، فرصت و زمانی کافی برای بالابردن سطح آگاهی خود در این حوزه بگذاریم، بعد که بر وزن و قافیه و قالب و.. تلسط پیدا کردیم، فرصت برای ابراز توانمندی های ادبی و هنری به اندازۀ کافی وجود دارد.
هر سه شعر دوست شاعرمان دچار ایرادات وزن و قافیه است. به ایشان مطالعۀ کتاب های آموزشی عروض و قافیه را توصیه می کنیم و نیز خواندن اشعار شاعران موفق قدیم و جدید. سعی کنید شعرهای شاعران را با دقت به جزئیات آن بخوانید و از شیوه هایی که آن ها برای زیباتر کردن کلام بهره برده اند، درس بگیرید و حتی تقلید کنید. همچنین سعی کنید پس از آموختن اصول تقطیع وزن عروضی، وزن شعر شاعران بزرگ کلاسیک را برای خود تقطیع کنید. تمرین و تمرین، تنها چیزی است که می تواند بر وزن مسلط کند. قافیه نیز اصول و قواعدی دارد که آموختنی است و پس از آموختن آن ها دیگر مشکلاتی که در شعرتان وجود دارد را حتی خودتان متوجه خواهید شد و آن ها را اصلاح خواهیدکرد.

منتقد : آرش شفاعی

شاعر، منتقد و روزنامه نگار. متولد 1354 در مشهد، دانشجوی دکترای علوم ارتباطات اجتماعی و دبیر سرویس فرهنگ و هنر روزنامه قدس.



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.