شعر کوتاه و فضاهای تازه کشف شده




عنوان مجموعه اشعار : روزنه
شاعر : سید مهدی منتظری


عنوان شعر اول : شش
آذرخش
شيشه ى شب را
شكست

و آسمان
خُرده هايش را
گريست

عنوان شعر دوم : هجوم
سيل آمد
سيل خاطره

و باقيمانده ى مرا با خود برد

عنوان شعر سوم : حريم
دريا
ميعادگاه پرنده و ماهى ست

كشتى نامحرم است
نقد این شعر از : آرش شفاعی
یکی از ویژگی های مهم شعر کوتاه موفق این است که به حوزه هایی سر بزند و در دل رویدادها و پدیده هایی شعر را جست و جو کند که بکر مانده اند و از نگاه دیگر شاعران پوشیده. شعر کوتاه بخصوص وقتی که براساس تصویر بنا می‌شود اگر نقبی به تصویرها و حوزه های تکراری و مورد استفادۀ دیگر شاعران بزند، امید موفقیت آن بسیار پایین است چرا که انرژی تصویر تازه کشف شده است که می تواند شعری را که بیش از حد فشرده شده و از بسیاری از امکانات زبانی و بیانی محروم شده است، سرپا نگه دارد. براین اساس فکر می کنم مثلاً شعر شمارۀ 2 شعر چندان موفقی نیست. بنای این شعر بر تشبیه خاطره به سیل است. این تشبیه آنقدر در ادبیات ما تکرار شده است که دیگر به قول معروف مکانیکی شده است یعنی اینکه وقتی مخاطبان ترکیب سیل خاطرات را می شنوند، دیگر حس زیبایی شناسانه شان تحریک نمی شود و اصلاً فکر نمی کنند که در اینجا یک عمل هنرمندانه انجام شده است و یک پدیدۀ ذهنی (به یاد آوردن خاطره) به یک پدیدۀ عینی (به راه افتادن سیل) تشبیه شده است. در شعر سوم که شاعر ذهنیت خود را در فضایی جز فضاهای معروف و استفاده شدۀ شعر به کار انداخته است، شاهدیم که شعر به مراتب از شعر قبلی بهتر است و احتمالاً دلیل اصلی این موفقیت به همان چیزی برگردد که در بالا اشاره شد.

منتقد : آرش شفاعی

شاعر، منتقد و روزنامه نگار. متولد 1354 در مشهد، دانشجوی دکترای علوم ارتباطات اجتماعی و دبیر سرویس فرهنگ و هنر روزنامه قدس.



دیدگاه ها - ۱
سید مهدی منتظری » یکشنبه 26 خرداد 1398
سلام، و عرض ادب. از بذل توجه تان سپاسگزارم. اميدوار بودم نظر جنابعالى را درباره ى سروده ى نخست نيز بدانم. باز هم از شما خواهم خواند و از نظرات تان بهره خواهم برد. ارادتمندم.

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.