شعر را سخت بگیرید، خیلی سخت!




عنوان مجموعه اشعار : بمان
شاعر : سینا شکیبا


تنهاترین بهانه‌یِ معراجِ جان، بمان
ای باغِ بی خزان، فرحِ جاودان، بمان

شعری سروده ام که تو را سجده می کند
ای رب نوعِ عشق به دور از زمان بمان

جغرافیایِ پستِ زمین جایِ کرکس‌است
عنقایِ من در آینه‌یِ کهکشان بمان

این شهرِ شوم، شعله ور از آهِ دوزخ است
در جمعِ عارفانه‌یِ اهلِ جنان بمان

تا چشم کار می کند آوارِ آرزوست
تصویرِ رنگ باخته‌یِ خانمان، بمان

آب از سرم گذشت و نماند آبرویِ من
ای رازِ برملا شده‌یِ ناگهان بمان

این عطرِ مویِ کیست که از دور می رسد؟
ای دخترِ نسیم، نرو پیشمان بمان
نقد این شعر از : آرش شفاعی
این عطرِ مویِ کیست که از دور می رسد؟
ای دخترِ نسیم، نرو پیشمان بمان

اگر همین یک بیت را از این شعر شنیده بودم، دوست داشتم بقیۀ غزل را هم بشنوم چون همین یک بیت این امید را به مخاطب می دهد که با شاعری خوب و بااستعداد رو به روست و مخاطب با خودش می گوید احتمالاً غزلی منسجم و زیبا را از شاعری تازه خواهد خواند اما متأسفانه بقیۀ بیت ها این امید را ناامید می کند چرا که در بقیۀ بیت ها شاعر به این قوت و راحتی و خوبی شعر نسروده است. به نظر من دلیل اصلی اینکه بقیۀ بیت ها چندان چنگی به دل نمی زنند این است که شاعر در بیت های دیگر شعر، شعر را از سر خود باز کرده است. او به همنشینی شایستۀ کلمات توجهی نداشته است و به همین دلیل کلمات و ترکیباتی در شعر وارد شده اند، که ارزش ادبی آن را فروکاسته است.
مثال بزنیم: در همان شروع شعر شاعر چنین گفته است:
تنهاترین بهانه‌یِ معراجِ جان، بمان
ای باغِ بی خزان، فرحِ جاودان، بمان
در مصرع نخست، صورت درست شعر این بوده است: تنها بهانۀ معراج جان بمان. شاعر با اضافه کردن یک «ترین» خواسته است وزن را پر کند اما معنای درست مصرع دچار اختلال شده است. تنهاترین بهانه یعنی چه؟ یعنی بهانه های تنهای دیگری بوده است و این یکی از میان همه، تنهاتر از بقیه است؟!
در مصرع بعدی شاعر با دو خطاب شعر را جلو می برد:
ای باغ بی خزان، فرح جاودان. آیا به جای فرح جاودان نمی شد بی شمار کلمات دیگری گذاشت که همین معنا را بدهد یا وزن را پر کند؟ استدلالی نداریم که باور کنیم فرح جاودان بهترین تعبیر خطابی در اینجاست چون میان کلمات در بیت، ارتباط معنایی و لفظی خاصی برقرار نشده است.
این سهل انگاری در تمام طول شعر ادامه دارد. مثلاً ربط عنقا به آینۀ کهکشان چیست؟ استدلال برای آمدن دور از زمان چیست؟ آیا صفت عارفانه برای اهل جنان برای وزن پر کردن نیامده است؟ تصویر رنگ باختۀ خانمان یعنی چه؟ و...

منتقد : آرش شفاعی

شاعر، منتقد و روزنامه نگار. متولد 1354 در مشهد، دانشجوی دکترای علوم ارتباطات اجتماعی و دبیر سرویس فرهنگ و هنر روزنامه قدس.



دیدگاه ها - ۱
سینا شکیبا » سه شنبه 11 تیر 1398
سپاسگزارم جناب شفاعی. زنده باد

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.