اهمیت موسیقی در غزل




عنوان مجموعه اشعار : آرزو
شاعر : شهاب مهری


عنوان شعر اول : چه انتخاب میکنی

چه میخوری عزیزِ من؟ چه انتخاب میکنی؟
پیاله ی لبِ مرا پر از شراب میکنی؟

سر قرار عاشقی کمی که دیر میرسی
دلِ "ولیعصر" را چه ساده آب میکنی

چه بی دلیل خوبی و بدونِ هیچ منطقی
برای عشق و عاشقی مرا مجاب میکنی

هزار شب عروسی است توی کوچه دلم
همین که کوچه را به اسمِ خود خطاب میکنی

از آن شبی که باد قصه ی تو را شنیده است
تمامِ بچه های شهر را تو خواب میکنی

به آسمانِ آرزو، کمی نگاه میکنی
و سقفِ کل شهر را پر از شهاب میکنی

از عشق زنده هستم و برای عشق مرده ام
خودِ تو ساختی مرا، خودت خراب میکنی

لباسِ تو چو تکه ای ز خاکِ پاکِ "قمصر" است
پیاله ی تنِ مرا پر از گلاب میکنی؟

عنوان شعر دوم : .
.

عنوان شعر سوم : .
.
نقد این شعر از : آرش شفاعی
غزل بخصوص وقتی در همان معنای تغزلی اش مورد استفاده قرار می گیرد، جلوه گاه احساسات لطیف است. مانند پرقو لطیف، نرمخو و خوشخوان. دقیقاً برامده از مضمون عشق. همان گونه که عاشقی احساسات انسان را لطیف می‌کند، او را نرم‌خو و مهربان می کند، شعر عشق و عاشقانه نیز باید این گونه باشد. یعنی همۀ عناصر این شعر باید در راستای مضمون آن، نرم و لطیف باشد. تصویر، زبان و بخصوص موسیقی. همۀ انواع موسیقی( برای بحث فنی تر و دقیق تر دربارۀ انواع موسیقی به کتاب موسیقی شعر استاد شفیعی کدکنی مراجعه کنید) در این شعر باید با دقت طوری کنار هم قرار گیرند که خوشخوانی و نرم خویی احساسی شعر را برآورده سازند. به همین دلیل است که تنها استفاده از موسیقی کناری (ردیف و قافیه) و استفادۀ درست از آنها در غزل عاشقانه نباید مورد توجه باشد بلکه باید به همۀ انواع موسیقی مانند موسیقی داخلی هم توجه کرد. در شعر شما این توجه به اندازۀ لازم نیست. در برخی موارد شاعر نتوانسته است در چینش کلمات، طوری آنها را کنار هم بگذارد که دچار مشکل تنافر حروف و سخت خوانی نشود. برای نمونه:
هزار شب عروسی است توی کوچه دلم
همین که کوچه را به اسمِ خود خطاب میکنی
در مصرع اول این بیت، کنار هم قرار گرفتن دو کلمه که هردو دارای حرف ت هستند، باعث شده است موسیقی دچار اختلال شود. کنار هم قرار گرفتن «است» و «توی» این ایراد را ایجاد کرده است و بهتر بود شاعر به این مورد خاص توجه می کرد. باز برای نمونه‌ای دیگر:
از عشق زنده هستم و برای عشق مرده ام
خودِ تو ساختی مرا، خودت خراب میکنی
در ابتدای مصرع، کلمۀ عشق باعث اختلال در موسیقی شده است. برای تلفظ درست شعر باید عشق را به صورتی تلفظ کنیم که با تلفظ صحیحی که در زبان روزمره رایج است، متفاوت است یعنی باید بخوانیم: ازشق زنده هستم.. و عین در ابتدای عشق را از تلفظ ساقط کنیم که باعث می شود ایرادی در موسیقی شعر ایجاد شود.

منتقد : آرش شفاعی

شاعر، منتقد و روزنامه نگار. متولد 1354 در مشهد، دانشجوی دکترای علوم ارتباطات اجتماعی و دبیر سرویس فرهنگ و هنر روزنامه قدس.



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.