آسیب ردیف بلند




عنوان مجموعه اشعار : نقطه چین
شاعر : حامد رشنویی


عنوان شعر اول : نقطه چین
من بی تو زرد می شوم و بعد نقطه چین
آغاز درد می شوم و بعد نقطه چین

آواره می شوم تو نباشی و بی نشان
یا دوره گرد می شوم و بعد نقطه چین

میجوشم از درونم و می سوزم از غمت
با اینکه سرد می شوم و بعد نقطه چین

بی بال و پر اگر بشوم آسمان من
از دسته طرد می شوم و بعد نقطه چین

کوه غمم که با همه درد و رنج ها
یک روز مرد می شوم و بعد نقطه چین

عنوان شعر دوم : ...
...

عنوان شعر سوم : ..
...
نقد این شعر از : آرش شفاعی
دربارۀ انتخاب ردیف بارها در این سایت و به فراخور شعرهای دوستان شاعر بحث کرده و گفته ایم که گاهی انتخاب هوشمندانۀ ردیف شعری را نجات می دهد و دست شاعر را برای مضمون یابی و سرودن شعری متفاوت باز می گذارد و گاهی نیز انتخاب ردیف باعث می شود شاعر نتواند از فضایی که شعر بر او تحمیل کرده است، رهایی یابد. در این شعر انتخاب ردیف به نظر می رسد شاعر را دچار مشکل دوم کرده است. ردیف « می شوم و بعد نقطه چین» ردیفی طولانی است و چون وزنی که شاعر انتخاب کرده است وزن بلندی نیست، بخش مهمی از مصرع دوم هر بیت را به خود اختصاص داده است. عملاً شاعر با روشن شدن تکلیف مصرع های زوج دست خود را بسته است و اختیار شاعری را به ردیف واگذار کرده است. ردیف است که شاعر را به هرجایی که دوست داشته برده است و در پایان نیز با ایجاد یک سیکل بسته و یک فضای محدود برای مضمون سازی باعث شده است شعر به یک شعر دست و پا بسته و قابل حدس زدن تبدیل شود. شاید مهمترین سؤال این است که آیا این حرف، به معنای این است که شاعر نباید ردیف بلند انتخاب کند یا اینکه ضرورتاً هرجایی ردیف بلند انتخاب شد، شاعر از پیش بردن شعر و درافتادن در فضایی محدود و محصور، ناگزیر است؟ واقعیت این است که دربارۀ شعر هیچ وقت نمی شود هیچ حکم قطعی و بدون استثنایی داد ولی می شود گفت که در صورت این انتخاب، ریسک ضعیف شدن شعر و درافتادن در چرخه ای تکراری و تمام نشدنی بالاست ولی البته که شاعرانی با تجربه و توانمند و مسلط بر زبان و ذهن می توانند در این گونه موارد، گلیم خود و شعر خود را به خوبی از آب بکشند. در این شعر، تجربۀ شاعر به اندازه ای نبوده است که بتواند شعر را جمع و جور کند و ردیف بلند نه تنها به کمک شعر نیامده است، مهمترین آسیب شعر را باعث شده است.

منتقد : آرش شفاعی

شاعر، منتقد و روزنامه نگار. متولد 1354 در مشهد، دانشجوی دکترای علوم ارتباطات اجتماعی و دبیر سرویس فرهنگ و هنر روزنامه قدس.



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.