هدیه شاعر به مخاطب




عنوان مجموعه اشعار : ..
شاعر : دنیا امیری


عنوان شعر اول : مرگ خواب
همه خوابیده اند
که می گویند خدا دور است
من خود به چشمم دیده ام
که رفتگری می رفت
زباله را در شهر
زباله های ناتمام
انگار،ناپاکی گره خورده به شهر
با دلی از سرما فراری
و نفس هایی از خدا آکنده
و قدم هایی آرام
دیده ام رفتگر خدا را دارد
در جیب چپش پنهان
و بر گردنش آویزان
رفتگر تنها نیست‌.
من خدا را دیده ام
در آغوش مادرم
در لبخند های پدرم
پدرم آرام است
و خدا،در رگ هایش جاریست.
چرا همه خوابیده اند؟
و فقط چشم ها بیدار اند
چرا کسی دیگر نمی بیند،
دل قطره باران را؟
کسی به افق خیره نیست؟
افق ها کوتاه اند
همه خوابیده اند
به زنجیر شده اند
و اسیرند به آزادی
کسی به درد ها نمی خندد
اشک ها زود تر از باران جاری می شوند.
در کوچه های ما
پنجره ها بسته اند
و دل ها بسته تر
کجاست سهراب؟
"واژه ها را باید شست"
چرا کسی نمی شوید؟
"جور دیگر باید دید"
چرا کسی نمی بیند؟
عاشق ها مرده اند انگار.
چرا می گویند:
مرگ ترسناک است؟
و چرا دردناک است؟
مرگ لحظه ایست
و زندگی لحظه هاست
هزاران لحظه
هزاران درد
آه!خدایا
بااشکی غریب
من منتظرم
منتظر رهایی.
مرگ من کجاست؟
باید بیدار شوم
چرا نمی آید؟چرا نمی آید؟
انگار مرگ خوابیده است!







عنوان شعر دوم : ..
..

عنوان شعر سوم : .
.
نقد این شعر از : عبدالله مقدمی
امروز با نقد شعری از خانم دنیا امیری همراه هم خواهیم بود. در قدم اول باید بگویم که با توجه به سن شاعر می توان امیدوار بود در آینده ای نه چندان دور، شاعری توانمند و مسلط را در جامعه شعر ایران ببنیم. اما نکتهء کلی ابتدایی که در مورد شعر به نظر می رسد این است که شاعر حرف های زیادی برای گفتن دارد. حرف هایی زیاد و البته بزرگ. یکی از اولیه ترین محرک های انسان برای نوشتن شعر و در کل آفرینش ادبی و هنری، همین «حرف داشتن» است. معمولاً انسان متفکر در برابر بسیاری از چراهای جهان و ناشناخته هایش، سوال و حرف های بسیاری دارد. نویسندگان و شاعران نوقلم در اولین مواجهه های خود در برابر نوشتن، مبهوت همین حرف های و علامت سوال های بزرگند. عناصری مانند مرگ، خدا، انسان، هستی و ... تماماً می توانند طوری انسان را مبهوت خویش کنند که حتی یک عمر هم فکر کردن و صحبت کردن از آن کافی نباشد.
اما به عنوان اولین قدم در آفرینش ادبی، باید یادمان باشد که بتوانیم احساساتمان را تحت سیطرهء خود در بیاوریم. در واقع زیباترین و دلنشین ترین آثار ادبی اگر چه در پس زمینه خود، رنگی از همین چراها دارند اما در نمای بیرونی شان نشان چندانی از حرف های بزرگ و مبهم و کلی ندارند. یعنی وقتی شاعر می خواهد از مرگ بنویسد چندان به توصیفات کلی و مبهم آن نمی پردازد. بلکه تلاش می کند برای بیان چالش ذهنی خود، تصویری ملموس و واقعی از آن حس کلی و انتزاعی ارائه دهد. برای همین می نویسد: و نترسیم از مرگ / مرگ پایان کبوتر نیست» چرا شاعر بعد از ارائه یک گزارهء کلی (نترسیم از مرگ) به سرعت به سراغ یک عنصر ملموس و فیزیکی می رود. شاعر برای نشان دادن لطافت، سبکی و نرمی مردن، به سراغ توصیفات و کلی گویی و شعار دادن نمی رود، بلکه با کبوتر آن را تصویر می کند.
در این شعر هم شاعر البته تا حدودی برای همین موضوع تلاش کرده بود. حضور رفتگر و مادر نشانگر همین تلاشند اما نکته اینجاست که ما برای آوردن عناصر ملموس نیازمند یک ارائه خاص هستیم. مثلاً وقتی تصویر رفتگر وارد شعر می شود، می توانیم به جای پرگویی و وارد شدن در سیکل بی پایان شعار دادن و حرف های کلی زدن، به تصویری نو و تازه و خاص از رفتگر که البته مربوط به معنای ذهنی خودمان است، برویم.
اما نکته بعدی اینکه نباید فراموش کنیم، ایجاز در شعر تاثیر زیادی دارد. ایجاز را نمی توان خلاصه کردن یا کوتاه نوشتن گفت. چه بسا شعرهای طولانی موجز و چه بسیار شعرهای کوتاهی که می توانستند مختصرتر هم باشند. مهمترین نکته ای که حضور داشتن یا نداشتن اصطلاح یا واژه ای را در شعر نشان می دهد، این است که آیا با حذف آن شعر ما از نظر معنایی، فرمی، تصویری، عاطفی ضربه می خورد یا نه؟
مثلاً در همان ابتدای شعر «همه خوابیده اند / که می گویند خدا دور است...» اگر نبود و شعر با همان رفتگر شروع می شد، چه اتفاقی می افتاد؟ جز این است که اینطوری شاعر به جای مخاطب نشسته است و برای او نتیجه گیری کرده است. و بدتر اینکه این نتیجه درست در ابتدای شعر آمده است. خب اینطوری مخاطب برای چه باید شعر را ادامه بدهد؟ اصولاً او برای چه شعر را می خواند؟ آیا کشف کردن هدیه ای نیست که شاعر به مخاطب خود می دهد؟

منتقد : عبدالله مقدمی

عبدالله مقدمی (زادهٔ ۱۳۵۹ خورشیدی) شاعر، نویسنده، روزنامه‌نگار، طنزپرداز ایرانی است. از سال‌های میانی دههٔ هفتاد شروع به نوشتن کرد. اگر چه تا سال ۱۳۸۰ در جلسات و انجمن‌های تهران و شهرری فعالیت می‌کرد ولی در این سال با عضویت در انجمن شاعران ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.