مثل سرعت گیر می‌ماند




عنوان مجموعه اشعار : جاری تر از رود کر
شاعر : اسد زارعی


عنوان شعر اول : نگاه نو
تازه فهمیدم که گاهی درد سر هم لازم است
در مسیر معرفت خوف و خطر هم لازم است

بینش و صبر وصداقت التزام عاشقی است
گاه در این آزمون مرگ پسر هم لازم است


با لهیب آتش ققنوس روشن شد که گاه
در هوای نو شدن سوز شرر هم لازم است


تا نباشد جای کرکس بر فراز کوه عشق
وادی حیرانی و زخم سفر هم لازم
است

شاخه های خشک در جنگل اساس آفتند
پس برای حفظ سر سبزی تبر هم لازم است

مثل سرعت گیر می ماند بلای گاه گاه
لرزه و طوفان و تاوان و ضرر هم لازم است






عنوان شعر دوم : نوشدارو


در تن پاک شما روییده دستان خدا
دم مسیحایید و بی پروا تر از پروانه ها

برسر بالین سهرابید پیش از واقعه
نوش داروی بهنگامید ، هنگام بلا

عاشقانه حاذقید و جوهر تدبیرتان
می زداید از نفس ها ، تلخی تقدیر را

ای طبیبان تعالی ، مردم مرهم نهاد
لایق صدها درودید و هزاران مرحبا

زندگیتان مثل یاس و مرگتان چون مرگ قو
وه چه زیبا هست مرگ و زندگانی شما





عنوان شعر سوم : هبوط
شکل تخم است این زمین و بی گمان
اهل آن تخمی تر است از شکل آن
با هبوط شوم موجودی پلشت
بی ثبات و واژگون شد آسمان
رنگ از رخسار آیینه پرید
دمدمی شد آفتاب مهربان
گیج وحیران شد زمین و دور خویش
دایما چرخید چون دیوانگان
گرم و سرد و روشن و تاریک شد
تا از این حیرت پدید آمد زمان
بعد از آن با اندرونی ملتهب
شد محل انتقام و امتحان
ابر از داغ زمین بغضش شکست
آب شد مهتاب بدر و پرنیان
الغرض حین کش و قوس فلک
رونمایی شد از انسان در جهان
لایه لایه جامعه آمد پدید
از غلام و برده و ارباب و خان
هرکسی بازی گر یک نقش شد
گرگ و سگ در نقش دزد و پاسبان
سیب شد ابزار کشف جاذبه
گندم ممنوعه شد قوت گران
قلب آدم پر شد از حس نیاز
پای تزویر و دروغ آمد میان
کشمکش ها در زمین بالا گرفت
بین ما و جمع از ما بهتران
بعد چندی از هبوط آدمی
پر شد از بوی تعفن کهکشان
لب مطلب ، آدمی آدم نشد
با هبوط و رنج و تبعید و زیان
خبط اول قابل اغماض بود
کاش آدم را نمی راند از جنان
هبط محصول ستیز و دشمنی است
بین ابلیس و خدای قهرمان
نقد این شعر از : آرش شفاعی
شعرهای سه گانۀ این دوست عزیزمان نشان دهندۀ این است که شاعر هم استعداد و ذوق قابل توجهی دارد و باید این استعداد را قدر بداند و هم اینکه در مسیر شاعری به خوبی در حال حرکت به سمت جلو است. شعرهای دوم و سوم شاعر که دارای یک مضمون مشخص و محور عمودی کامل و از پیش اندیشیده است، به خوبی توانسته است معنای مورد نظر شاعر را به مخاطبانش ارائه و منتقل کند. البته در برخی سطرها و بیت ها زبان شعر اندکی افت دارد که طبیعی است و در ادامۀ مسیر شاعری این ایرادهای زبانی نیز قابل رفع شدن است. اما در شعر نخست که شاعر مضمون یگانه و محوری عمودی از پیش فکر شده نداشته است، شعر دچار ایراداتی است. در این شعر تلاش برای مضمون سازی و بیرون آوردن موضوعات جدید از دل قافیه و ردیف انتخابی شاعر، آشکار است و نشان می دهد شاعر نتوانسته است این تلاش پشت صحنۀ خود را بپوشاند و مخاطب متوجه این تلاش شاعر شده است.
این بیت را ببینید:
بینش و صبر وصداقت التزام عاشقی است
گاه در این آزمون مرگ پسر هم لازم است
مصرع دوم این بیت، مصرعی خوب و قابل توجه است و اگر با بیتی منسجم و خوب مواجه بودیم اصلاً این شانس را داشت که در ذهن مخاطبان بسیاری ثبت شود اما بیت اول چنان ساختنی از کار درآمده است که انرژی بیت را هدر می دهد. مصرع اول بیشتر به مصرعهای ضعیف برخی شاعران درجه سه سبک هندی شبیه شده است و شاعر با اولین ویرایشی که به ذهنش رسیده است، از این بیت گذشته است.
این بیت را هم ببینید:
مثل سرعت گیر می ماند بلای گاه گاه
لرزه و طوفان و تاوان و ضرر هم لازم است
باز هم اینجا با یک منطق ساده انگارانه و سبک هندی وار رو به رو هستیم. چرا بلای گاه گاه مثل سرعت گیر می ماند؟ سرعت چه چیزی را می گیرد؟ پشت سر هم آمدن واژه های لرزه و طوفان و تاوان و ضرر آیا جز پر کردن وزن کارکردی دیگر دارد؟ این حشوها باعث افت زبانی شعر هم شده است.

منتقد : آرش شفاعی

شاعر، منتقد و روزنامه نگار. متولد 1354 در مشهد، دانشجوی دکترای علوم ارتباطات اجتماعی و دبیر سرویس فرهنگ و هنر روزنامه قدس.



دیدگاه ها - ۴
اسد زارعی » دوشنبه 25 فروردین 1399
دوری و زاری وکوری تست سهل عاشقی است گاه در این آزمون مرگ پسر هم لازم است
آرش شفاعی » سه شنبه 26 فروردین 1399
منتقد شعر
به نظرم باز هم بیت خوبی نشده است
اسد زارعی » دوشنبه 25 فروردین 1399
سلام برشما استاد گرامی ممنون از اینکه وقت گرانبهایتان را برای نقد شعر اینجانب صرف کردید. این ویرایش می تواند برای بیت دوم شعر اول مناسب تر باشد؟ کوری از تشویش دوری تست سهل عاشقی است گاه در این آزمون مرگ پسر هم لازم است
اسد زارعی » شنبه 23 فروردین 1399
درود بر شما منتقد بزرگوار ممنون

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.