ماهی را هر وقت از آب بگیرید...




عنوان مجموعه اشعار : ا ب پ
شاعر : خلیل الله باقی زاده


عنوان شعر اول : زیارت از راه دور
سال تحویل ،چندسالی هست
همگی خانوادگی دربست
عازم مشهدالرضا هستیم
چمدانهای آرزو در دست

عازم شهرجمکران و قمیم
بین زوّار آستانه گمیم
درکنارسیاحت شیراز
قدمی صحن شاهچراغ زنیم

اتفاقی که ناگهان افتاد
غصه آورد و سینه راغم داد
میهمان نخوانده ویروسی
شد میان تجمعات آزاد

همه گیراست ومهلک وقاتل
شده سیرحرم کمی مشکل
باید ازراه دور ارادت کرد
به سلامی مراد دل حاصل

توی خود بودم ونشسته به غم
که پس ازین فراق را چه کنم؟!
حال تا کی نبینم آنجا را؟!
من که یکسال منتظربودم!

ناگهان گوشی ام پیامک داد،
«دهمین جشنواره» راه افتاد
«السلام علیک امام رضا»
دلم از ذکر نام او شد شاد

«مژده گل» که چاره ی من شد
روشن از آن «ستاره من»شد
چشم من دید «گنبد خورشید»
التیام دوباره ی من شد

بارگاه امام هشتم را
خاندان امام هفتم را
با کتابی که خوانده ام انگار
من زیارت نموده ام قم را

عنوان شعر دوم : اردیبهشتگان' یا گلستان


بود جشنی از جشن های کهن
گلستان ، اردیبهشتگان در وطن

به روز سه از ماه اردیبهشت
سپیدی به تن کرد نیکوسرشت

زمانی که گلها شکوفا شده‌
از این رهگذر، جشن گلها شده

به آئین زردشت ، اردیبهشت
درستی بود دراساس وسرشت

بود بهترین نظم و قانون همین:
درستی و راستی به روی زمین

هرامشاسبندی دو وجهی بود
زمینی و هم او بهشتی بود

نماینده ی نظم دربهشت برین
نگهبان (پاکی) آتش بود در زمین

در این روز نیک است به معبد شدن
ز یزدان و خوبان شفا خواستن

و اگر دشمنت را تو خواهی زدن
بود ساعت نیک جنگی شدن

عنوان شعر سوم : ابان
ماه آبان بود و فصل رازها پائیز بود

آمده از راه دور ،ابری که باران ریز بود

باد سرد رخوت انگیزی میان باغ ها

می وزید و شاخه ها در خواب رستاخیزبود

زیرپای عابران خسته از تکرار راه

فرش رنگین پهن یکسر ،بس خیال انگیز بود

نم نم باران به روی برگهای زرد و سرخ

نغمه ای در گوشه ی موسیقی تب ریزبود

دختر افسونگر پائیز در رقص و نوا

سینه ی عشاق او در آتش چنگیز بود

شاخه ای لرزان میان های وهوی باد گفت؛

برگ‌ریزان‌های عمرم وه چه وهم آمیز بود!
نقد این شعر از : امیرعلی سلیمانی
در این یادداشت نگاهی خواهیم داشت به سه شعر از جناب آقای خلیل الله باقی زاده که به گواه پرونده اطلاعات شان بیش از پنج سال سابقه شاعری دارند، البته خود این بیش از پنج سال هم مبهم است و ممکن است بسیار بیشتر باشد، به هر روی من سه شعر را به دقت خواندم و البته سایر شعر هایشان در سایت را نیز از نظر گذارندم، اولین نکته و شاید جدی ترین نکته ای که به صورت کلی می توانم بگویم این است که شایسته است شاعری که پنج سال است بخشی از اوقات خود را به سرودن شعر اختصاص می دهد کمی جدی تر اصول اولیه شعر را بیاموزد تا اثرش را از لغزش های ابتدایی نجات دهد. با مطالعه دقیق شعر های جناب باقی زاده حس می کنم شعر ایشان در جنبه های مختلف به یک اندازه رشد نکرده است، شاعر باید در درجه اول احساس نیاز کند به رعایت اصول اولیه، و این احساس نیاز خود منوط به احساس نیاز به یادگیری ست. با مطالعه شعر ها در می یابیم تعداد لغزش ها آن قدر هست که شاعر را یکبار دیگر به مطالعه قواعد سرودن شعر کلاسیک ارجاع دهیم.
در سال های اخیر با افزایش کمی بی شمار تعداد شاعران به ویژه از میان جوانان تعداد عزیزانی که شعر را هنری برای تفنن می دانند زیاد شده است و طبعا با چنین نگاهی ضرورتی نیز به رعایت اصول و قواعد ادبی احساس نمی شود جملاتی نظیر /وزن و قافیه مهم نیست محتوا مهم است/ هم توجیهی برای بی توجهی شاعر است. البته که با توجه به سطح شعر جناب باقی زاده قطعا ایشان از این دسته نیستند، اما بد نیست توجه کنیم وقتی شعر دارای ایرادات فاحش ابتدایی ست کمتر به محتوای آن می شود توجه کرد زیرا بیش از محتوا شیوه ی انتقال محتوا که بر پایه زبان و سایر عناصر است مورد توجه قرار می گیرد و وقتی آسیب به این عناصر وارد باشد اساسا توجه به محتوا قدری بیهوده تلقی خواهد شد.
خب برسیم به شعر ها، در چهارپاره اول با عنوان زیارت از راه دور شاعر می خواهد شعری دینی با موضوع روز بنویسد و این کار بسیار پسندیده است، اساسا شعر دینی وقتی همراه با مضامین امروزی باشد بسیار کاربردی تر خواهد بود اما در این شعر ایراد از قافیه در یکی دو بند و چند ایران وزنی شعر را از روان بودن دور کرده است. شاعری که می تواند مصراعی به روانی معنایی و وزنی /چمدان های آرزو در دست/ را بنویسد قطعا می تواند با کمی سختگیری بیشتر و رعایت وزن مصاریع دارای ایراد وزنی را اصلاح کند.
قدمی صحن شاهچراغ زنیم
اینجا به طور مثال برای رعایت وزن باید شاهچراغ را شهچراغ بخوانیم
شد میان تجمعات آزاد
یا مثلا این جا که باید بگوییم
شد میان تجمعت آزاد
اما در این میان نکته حیاتی تر عدم توجه شاعر به زبان است اینکه ما مفهوم را متوجه شویم نباید برای شاعر کافی باشد بلکه رسا و شاعرانه نوشتن برای شاعر مسائل مهم تری باید باشد.
میهمان نخوانده ویروسی
شد میان تجمعات آزاد
منظور این است که ویروس، آن میهمان ناخوانده در میان تجمعات آزادانه رها شد.
ناگهان گوشی ام پیامک داد،
«دهمین جشنواره» راه افتاد
پیامک دادن یعنی انتقال پیام بین دو شخص مثلا من به شما پیامک می دهد گوشی به کسی پیامک نمی دهد احتمالا شاعر می خواسته بگوید برای گوشی ام پیامک آمد
از این دست نکات در این شعر بسیار است. بسنده می کنم به همین چند نکته، دغدغه ی شاعر ارزشمند است و باید برای این دغدغه قدری بیشتر به خود سخت بگیرد.
در شعر دوم نیز با شعر موضوعی دیگری در قالب مثنوی با موضوع ماه اردیبهشت مواجهیم اینکه شاعر خود را مقید به سرودن در خصوص موضوعات خاص می کند می تواند به عنوان تمرین مفید باشد اما باز هم در این شعر مانند شعر اول در چند مصرع شاعر وزن را از دست داده است.
گلستان ، اردیبهشتگان در وطن
---
درستی و راستی به روی زمین
---
نماینده ی نظم دربهشت برین
---
در این روز نیک است به معبد شدن

به این نکته ایرادات زبانی را نیز اضافه کنید البته اینها را از یک سو می توان به فال مثبت نیز گرفت گویا با توجه به موضوعات شعر ها گویا شاعر در سرودن بسیار سرعت عمل دارد چون در همین سایت دست کم دو شعر از ایشان با موضوع کرونا وجود دارد تنها توصیه من این است سعی کند در هر شعر قدمی بهتر از شعر پیشین باشد.
شعر سوم در قالب غزل سروده شده و صرفنظر از تاریخ سروده شدن بسیار شعر جدی تر و بهتری نسبت به دو شعر اول است، عجیب اینکه شاعر در غزل از عهده وزن و قافیه بر آمده و همانطور که دیدیم در مثنوی و چهارپاره ضعف هایی داشته است. به هر حال شعر سوم برای معرفی و توصیف سطح شعری جناب باقی زاده شعر مناسب تری ست .

همانطور که عرض کردم همه چیز در این شعر سالم تر از دو شعر قبل است هر چند توجه به استخدام کلمات می توانست این غزل را از سلامت بیشتری برخوردار کند، شعر در توصیف پاییز است و شاعر نسبتا توانسته با بهره گیری از کلماتی که تناسب کافی با هم دارند شعری منسجم بیافریند اما انتظار می رود شاعر در به کار گیری از حروف اضافه و همچنین شیوه ی بیان قدری سختگیرانه تر عمل کند.

در پایان برای جناب باقی زاده آرزوی موفقیت دارم و امیدوارم روز به روز از ایشان آثار بهتری بخوانیم.

منتقد : امیرعلی سلیمانی

شاعر، منتقد و ترانه‌سرا/ متولد 14 آذر 1370/ دانشجوی دکتری زبان شناسی/ متولد صحنه/ مدیر مسئول نشر نزدیک‌تر



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.