بازی با زبان در پوشش محاوره سرایی




عنوان مجموعه اشعار : .
شاعر : صادق اصغری دوغایی


عنوان شعر اول : چشمای تو
دلوم یگ جوری مره وقتی که چیشمای تو ره
جوری حرفاته مگن انگاری حرفای تو ره..

مث دریا مُمانِه هر کی میاد نِه نِمِگی
آخرش ماهیای اوو دل دِریای تو ره..

خودته گم مکنی دست مایم نیس بوخودا
تا میام پیدا کنوم چهره ی فردای تو ره...!!

ایی پا او پا مکنی بسه دگه خوب بلدم
همه ی بایدا و شاید و امای تو ره..

رفِقام مِگن ازم تاجر خوبی در میه
بس که غالب مُکُنوم جنس حنا های تو ره!

خیلی جات خالیه و چاره ی خاصی ندروم
کی مخواد"تو" بشه و پر بکنه جای تو ره؟

صادق اصغری
با لهجه ی مشهدی

عنوان شعر دوم : .
.

عنوان شعر سوم : .
.
نقد این شعر از : آرش شفاعی
شعر با زبان محلی گفتن، شیرینی ها و شگردهای خاص خود را دارد و اگر قرار باشد از این شیرینی ها و شوخی ها و شنگی ها کنار بکشد و به نوعی شعر جدی با زبان محلی بگوید، این سوال مطرح است که چرا شاعر اصلاً شعر محلی بگوید؟
یک نکتۀ مهم در شعر با زبان محلی و محاوره که در شعر اغلب دوستان دیده می شود، این است که شاعران محلی سرا و محاوره سرا فکر می کنند، زبان در این نوع شعر دیگر هیچ اهمیتی ندارد و می تواند دستمایۀ همه نوع بازی شاعر شود در صورتیکه زبان شعر، رسمی یا محاوره یا محلی همیشه ستون خیمۀ شعر است و نباید با ساده انگاری آن را تضعیف کرد. مثلاً به این مصرع دقت کنید:
همه ی بایدا و شاید و امای تو ره..
در صورتیکه اصطلاحی رایج در زبان «باید و شایدها» است و نمی توان گفت: «بایدها و شاید»! به عبارت دیگر شما برای رعایت وزن، ساختار درست زبان را به هم ریخته اید.
یا مثلاً
کی مخواد"تو" بشه و پر بکنه جای تو ره؟
از این نکته بگذریم که جای چنین سطری در شعر با زبان محلی نیست، اما واقعاً در لهجۀ مشهدی «پر کنه» را «پر بکنه» می گویند؟ اینجا هم برای پرکردن وزن پرکند را پربکند آورده اید.
این بیت هم با وجود شوخ و شنگی ظاهری اش، بی معناست:
رفِقام مِگن ازم تاجر خوبی در میه
بس که غالب مُکُنوم جنس حناهای تو ره!
یعنی چه که از بس جنس حناهای تو را «قالب» می کنم، رفیقانم می گویند تاجر خوبی می شوم. جنس حناهای تو را قالب کردن، کنایه از چیست؟!

منتقد : آرش شفاعی

شاعر، منتقد و روزنامه نگار. متولد 1354 در مشهد، دانشجوی دکترای علوم ارتباطات اجتماعی و دبیر سرویس فرهنگ و هنر روزنامه قدس.



دیدگاه ها - ۱
صادق اصغری دوغایی » سه شنبه 10 تیر 1399
با تشکر از سلسله نظرات فنی، دقیق و کارشناسانه ی شما استاد گرامی.. پیروز باشید

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.