در صف درنگ‌ها




عنوان مجموعه اشعار : مجموعه شعر۸
شاعر : مریم خان آبادی آرانی


عنوان شعر اول : -
وقت تاخت است ؛من به اتفاق همتم
باز ایستاده ایم در صف درنگ ها

ماه تازه ای که چکه کرد روی پلک مان
پنجه تیز می کنیم در صف پلنگ ها

دستمان رها شده ؛در ازدحام گم شدیم
خام زرق و برق ها شدیم و دنگ وفنگ ها

نام این کتاب"ساعت" است روی طاقچه؟
نه "کتاب غفلت" است نشر"دنگ دنگ ها"

ایده های ناب را همیشه سقط می کنیم
می رسد به آسمان نفیر ونگ ونگ ها

سرنوشت گوش ما شبیه گوش ونگوگ است
-گوش محو ، در مناسبات آب و رنگ ها -

مریم خان آبادی

عنوان شعر دوم : -
-

عنوان شعر سوم : -
-
نقد این شعر از : فریبا یوسفی
این شعر قطعه‌ای است در بحر رمل و وزن فاعلات فاعلات فاعلات فاعلن و وزنی است که کمتر از آن استفاده می‌شود. شاعر به راحتی در این وزن سخنی بر مبنای اندیشه طرح کرده است. محتوای کلی شعر که هشداری است برای انسان در وقت‌شناسی و دوری از غفلت‌ها، با این وزن که همچون صدای تیک‌تاک ساعت یا «دنگ دنگ»های بیت چهارم است هماهنگی هنرمندانه‌ای دارد. در هر بیت با محتوایی که زنگ بیدارباشی در آن به صدا درمی‌آید روبه‌رو می‌شویم و این زنگ هشدار با مضامین متنوع و گوناگونی به گوش مخاطب می‌رسد. پیداست شاعر از تکرار بیزار است و همواره در جست‌وجوی حرفی تازه و شیوه‌ای تازه برای گفتن سخن تازۀ خود است. و پیداست شاعر ارزش زندگی و قدر ارزش‌های زندگی را خوب شناخته است و نمی‌خواهد از آن به غفلت بگذرد یا بگذریم. گریختن از دام‌های خوش آب و رنگ و مراقبت کردن از ارزش‌های زیستی برای او اولین و مهم‌ترین رویکرد در زندگی است. این مفاهیم به قوت و به زیبایی در هر یک از ابیات این قطعه مطرح شده است.
در برخورداری از ابزارها و استفاده‌های درست و به جا از آن‌ها تسلط و توانمندی شاعر را در تمام ابیات می‌بینیم. تجربۀ سال‌ها سرودن شاعر را به درجه‌ای از توانایی رسانده که با خوانش شعر او احساس تصنع نمی‌کنیم. روان نوشتن و تازگی‌ها را در سرودۀ خود متجلی کردن، در این شعر جمع شده‌اند و مشکلی ایجاد نشده است؛ کاری که عموما ممکن است شاعر را به ورطه‌های تعقید بغلطاند اما شاعر به خوبی از عهدۀ آن بر آمده است:
نام این کتاب"ساعت" است روی طاقچه؟
نه "کتاب غفلت" است نشر"دنگ دنگ ها"
در تمام ابیات همین توانمندی جلوه دارد. شاعر در این شعر با بهره‌گیری از قافیه‌های کم‌تر استفاده شده، در ساخت مضامین نو، شعر خود را از تکرار و بی‌اثری دور نگه داشته و در برخی ابیات به زبان طبیعی و ساده نزدیک ساخته است: خام زرق و برق‌ها شدیم و دنگ و فنگ‌ها... همچنین در بهره‌گیری از تصویرها نیز به دقت عمل کرده است: ماه تازه‌ای که چکه کرد روی پلک‌مان/ پنجه تیز می‌کنیم در صف پلنگ‌ها ... یا در بیت مطلع در این مصرع: باز ایستاده‌ایم در صف درنگ‌ها.
در مجموع این شعر که بنای خود را بر اندیشه و بر نوگویی نهاده است، سروده‌ای است در خور تحسین. نکته‌سنجی و تسلط شاعر به جزییات شعر در اغلب عناصر شعری خود را نشان داده است. جایی که عموما آمدن اسامی غیرفارسی در شعر، شعر را در وزن به لغزش یا دست‌انداز دچار می‌کند، می‌توان گفت بدون لغزش نام «ونگوگ» با محتوایی ارجمند در بیت مقطع آمده است و این نیز نشان از توانایی شاعر دارد.
یک نکته بسیار جزیی در بیت مطلع در جملۀ «من به اتفاق همتم باز ایستاده‌ایم» قابل تامل یا جای تردید است و آن جمع آمدن فعل است. اگرچه جمع بودن این فعل اشتباه نیست اما از آن روی که با فاعل «من» جمله وجه شخصی‌تری به خود می‌گیرد، شاید تغییر در این جمله به نفع فصاحت شعر باشد به ویژه از آن روی که در بیت مطلع واقع شده است و از سویی سایر ابیات این شعر نیز با فعل جمع بیان شده‌اند و ذهن ناخودآگاه در پی رسیدن به هماهنگی است. بنابراین به خصوص با توجه به جمع بودن تمام افعال شاید «ما» شدن این «من» و اصلاح کلی جمله بهتر باشد.
با آرزوی موفقیت برای این شاعر توانمند و ارجمند.

منتقد : فریبا یوسفی

 شاعر، نویسنده، منتقد ادبی. تولد: 22 مهرماه 1349، تهران تحصیلات: فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران. ـ دارای گواهینامه پایان دوره آموزش ویراستاری از جهاد دانشگاهی و فعالیت در این زمینه. ـ گذراندن دوره‌های خوشنویسی در ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.