کدام پرسش؟ کدام آیا؟




عنوان مجموعه اشعار : یک رباعی آیینی و دو غزل غنایی
شاعر : محمدحسین لشگری


عنوان شعر اول : (ملعون)
خویش را با اسیرها نرم نکرد
کودک را در مسیر دل گرم نکرد
ای کاش که با زنان مدارا می کرد
افسوس که شمر از خدا شرم نکرد

عنوان شعر دوم : (خوش آمده ای)
دوباره حس قدیمی سراغم آمده ای
دوباره یار صمیمی من،غم آمده ای

تویی که در همه عمرم به چشم آمده ای
تویی تو اشک قشنگم که نم نم آمده ای

شلوغ دور و برم از کلاغ های دروغ
در این میان تو به اسرار،محرم آمده ای

چه در غروب غم انگیز آخر هفته
چه در تمامی اوقات،هردم آمده ای

کنار پنجره ی عشق غصه خوردم من
کنار من تو نشستی،تو همدم آمده ای

تو با وجود تمامی مشکلات خودت
به درد کهنه ی مردانه ام کم آمده ای

عنوان شعر سوم : (بود و نبود)
در چمدان تو بهاری نبود
جامه ی بی گرد و غباری نبود

قصه عاشق شدنم غصه بود
پاسخ آیای من آری نبود

تکه ای از قلب ترک خورده بود/قلب ترک خورده ی من دیده شد
خانه ی دل آینه کاری نبود

گرد و غبار غم بر گرده است
تاب دل خسته باری نبود

《چشم بد از دور و برت دور باد》
آنچه دعا بود شعاری نبود

در دل دریای گیسوی تو/حیف از این پیچش گیسوی تو
روزی من جاری و ساری نبود

سلسله ی موی تو وا بود شب
هیچ ولی صحبت تاری نبود

حافظ ما هرچه که در شهر گشت
در همه ی شهر نگاری نبود
نقد این شعر از : آرش شفاعی
شعرهای شما را با این تأکید که ردپای مطالعه و جست و گری در آثارتان به وضوح دیده می‌شود، نقد می‌کنم. مهمترین نکته‌ای که به نظر می‌رسد در شعرتان باید بر آن تأکید و تمرین کنید، زبان شعر است.
زبان شعر باید به همۀ سؤالاتی که در ذهن مخاطب ایجاد می‌شود، پاسخ دهد، معنا را به بهترین و کامل‌ترین وجه منتقل کند و در عین حال باید با ریزپردازی و جزئیات بیشترین ظرفیت زیبایی شناسانه را هم به مخاطب منتقل کند. حال با این مقدمه سراغ شعر شما برویم:
قصه عاشق شدنم غصه بود
پاسخ آیای من آری نبود
حواستان به جناس و زیبایی‌های لفظی بوده است اما سؤالی که برای مخاطب مطرح می‌شود این است که کدام سؤال؟ کدام آیا؟ مخاطب شعر در پاسخ به کدام سؤال آری گفته است؟
در صورتی که جزئیات و ریزپردازی‌ها وقتی که مخل اصل معنا نباشد، زیباست. مثلاً در این بیت:
قلب ترک خورده ی من دیده شد
خانه ی دل آینه کاری نبود
تناسبی که میان کلمات دیده و آینه ایجاد شده است، زیبایی آفرین‌ است. دیده (به معنای چشم) و آینه ( که همیشه استعاره‌ای برای چشم بوده است) در این بیت علاوه بر معنای اصلی، شعر را زیباتر کرده است.
نکتۀ بعد سلامت زبان است. به این بیت توجه کنید:
چه در غروب غم انگیز آخر هفته
چه در تمامی اوقات،هردم آمده ای
تفاوت میان تمامی اوقات و هردم چیست؟ به نظرتان یکی از این دوتا اضافی یا بهتر بگوییم حشو نیست؟
در این بیت:
تو با وجود تمامی مشکلات خودت
به درد کهنه ی مردانه ام کم آمده ای
وقتی می گویید «با وجود» دیگر کم آمدن، توجیه شده است. مخاطب شعر مشکلات زیادی داشته است، با این وجود به درد کهنه این مرد آمده است (به درد آمدن اصولاً یعنی چه؟) البته کم آمده است ولی به هرحال آمده است و باید از او تقدیر کرد، نه گلایه.
بیت اول رباعی اولتان را هم حتماً عوض کنید. به بیت دوم خوب رباعی آسیب می زند.

منتقد : آرش شفاعی

شاعر، منتقد و روزنامه نگار. متولد 1354 در مشهد، دانشجوی دکترای علوم ارتباطات اجتماعی و دبیر سرویس فرهنگ و هنر روزنامه قدس.



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.